زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 3 ، ص 132 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص ( 314 - 313 ) . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 328 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 416 . شهابى ، محمود ، تقريرات اصول ، ص 111 . جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 115 و 168 . خبر معارض با اصل ر . ك : خبر ناقل خبر معتضد به قرينه ر . ك : خبر محفوف به قرينه خبر مقرّر حديث مطابق مفاد يكى از اصول عملى خبر مقرر ، مقابل خبر ناقل بوده و به خبرى گفته مىشود كه مفاد آن با اصلى از اصول عملى موافق باشد . به عبارت ديگر ، هرگاه دو خبر با يكديگر تعارض داشته باشند و يكى از آنها موافق با اصل و ديگرى مخالف با اصل باشد ، به آن خبرى كه موافق اصل است « مقرّر » مىگويند ، به اين سبب كه مفاد اين خبر مقتضاى آن اصل را براى مكلف تقرير و تثبيت مىنمايد . پس « مقرّر » ، وصف خبرى است كه مطابق اصل باشد ، خواه تعارض آن دو خبر ، براى اثبات وجوب ( در شبهه وجوبى ) و خواه براى اثبات حرمت ( در شبهه تحريمى ) باشد ؛ براى مثال ، اگر عادلى خبر آورد كه نماز جمعه واجب است و عادل ديگرى بگويد حرام است ، يا اينكه عادلى خبر آورد كه نوشيدن عصير حرام است و ديگرى بگويد حرام نيست ، به آن خبرى كه افاده وجوب ( در مثال اول ) و حرمت ( در مثال دوم ) مىكند « ناقل » گفته مىشود ، چون مخالف اصل بوده و مكلف را از آنچه مقتضاى اصل است انتقال مىدهد . اما به خبرى كه افاده عدم وجوب و عدم حرمت مىكند ، « مقرر » گفته مىشود ، چون موافق اصل ( اصل برائت ) بوده و آن را تقرير و تثبيت مىكند . نكته : ديدگاه اصولىها در ترجيح و تقديم هريك از خبر ناقل و مقرر ، در مستند خبر ناقل بيان شده است . نيز ر . ك : خبر ناقل . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 267 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 705 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص 584 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 8 ، ص 358 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 2 ، ص ( 823 - 820 ) . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 7 ، ص ( 376 - 366 ) . خبر مقطوع الصدور خبر قطعى از جهت صدور از معصوم عليه السّلام خبر مقطوع الصدور ، مقابل خبر غير مقطوع الصدور بوده و به خبرى گفته مىشود كه نسبت به صدور آن از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و يا يكى از امامان معصوم عليهم السّلام قطع وجود دارد ، چه اين قطع به سبب تواتر آن خبر باشد مثل قطع به صدور حديث غدير از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه تواتر آن در نزد مسلمانان ثابت است و چه به سبب همراه بودن آن خبر با قرينه يا قراينى باشد كه روى هم رفته قطع‌آور است ، مانند خبر واحدى كه به دليل همراهى با قرائن قطع‌آور ، نسبت به صدور آن قطع به وجود آمده است . جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 164 . فضلى ، عبد الهادى ، مبادى اصول الفقه ، ص 27 . خبر موثق خبر داراى راوى توثيق شده غير امامى خبر موثق ، خبرى است كه هرچند بعضى از راويان آن غير امامىاند ، ولى از سوى عالمان رجالى توثيق شده‌اند . در چنين خبرى لازم است راويان ديگر آن امامى و واجد شرايط اعتبار بوده و نيز سند خبر به امام عليه السّلام متصل باشد . صاحب قوانين مىگويد : خبر موثق به خبرى مىگويند كه همه راويان يا بعضى از آنان غير امامى اما موثق باشند - علماى رجال آنان را توثيق كرده باشند - و سلسله سند آن به معصوم عليه السّلام برسد . نكته اول : فرق ميان خبر موثق و خبر ثقه در اين است كه حجيت خبر ثقه در گرو ثقه بودن راوى آن است ، چه خبر او اطمينان‌آور باشد و چه نباشد ؛ يعنى ثقه بودن موضوعيت دارد ؛ اما حجيت خبر موثق در گرو افاده اطمينان و وثوق است ، چه راوى آن ثقه باشد و چه نباشد ؛ يعنى ثقه بودن طريقيت دارد . نكته دوم : خبر موثوق ، به خبرى گفته مىشود كه همراه با قراينى است كه سبب اطمينان و وثوق به صدور آن مىشود ، ازاين‌رو نسبت ميان خبر موثّق و خبر موثوق عموم و خصوص من وجه است ؛ يعنى يك خبر گاهى هم موثق و هم موثوق است ، و گاهى موثق است اما به سبب اعراض مشهور ، موثوق نيست و گاهى نيز موثوق است ولى موثق نيست ، مثل : خبر ضعيفى كه مشهور به آن عمل كرده‌اند . « 1 » صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 216 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 483 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 2 ، ص 52 .

--> ( 1 ) . حيدر ، محمد صنقور على ، المعجم الاصولى ، ص 565 .